©TUBITAK

Doga-Tr. J. of Zoology, 23 (Turk. Supl. 2): 429-463, 1999b. (Türkçe Özet)

SUMMARY

Rumen contents obtained from 30 domesticated cattle (Bos taurus L.), slaughtered at abattoirs in the vicinity of Izmir, were surveyed for ciliates belonging to the genus of Ophryoscolex. Results of this survey suggested that the ciliates in this two genus should not be classified to the species level on the basis of caudal spination characteristics or the number of the rings of secondary caudal spines, as previously proposed (Dogiel, 1927; Kofoid and McLennan, 1933). Populations intermediate in these characteristics were detected in Turkish cattle and analysis of the morphometrical data for all criteria did not indicate significant differences for establishing separate species. It appears that these features, which show continuous variation, are more appropriate for classification as formae. Therefore, this genus has been revised. O. purkynjei and O. caudatus, previously described as two different species, are now considered as the same species, O. purkynjei, according to the priority in Systematic Zoology. Three new formae (O. p. f. purkynjei n. f., O. p. f. bifidobicinctus n. f. and O. p. f. bifidoquadricinctus n. f.), all belonging to O. purkynjei (sensu novo) are described and a new key proposed for identification (see below).

A TAXONOMICAL KEY FOR THE GENUS OPHRYOSCOLEX:

1. Body surface divided into six antimeres; five spines present at the primary circlet of spines; a total of 15 contractile vacuoles present, ten in the anterior and five in the posterior row (Ophryoscolex buissoni) ... 2

--- . Body surface divided into seven antimeres; six spines present at the primary circlet of spines; number of contractile vacuoles is less ... 3

2. Secondary spines form a single circlet; only the primary circlet present, its spines usually bifurcate, rarely simple; preanal spine, approximately 1/3 of the body length, is rarely simple (simplicispinosus aberration), usually spurred ... O. b. f. unicinctus

--- . Two circlets present, primary circlet spines usually bifurcate, rarely simple; pranal spine, approximately 1/3 of the body length, is always spurred ... O. b. f. bicinctus

3. A total of ten contractile vacuoles, five in the anterior and five in the posterior row ... O. spinosus

--- . The number of contractile vacuoles is less, a total of nine withy four in the anterior and five in the posterior (O. purkynjei) ... 4

4. Preanal spine is bifurcate, with equal length arms or one at most half as short as the other, the length of the longer arm at most 1/5 of the body length (Purkynjei series) ... 5

--- . Preanal spine is spurred : at the base of the main spine a rather small protuberance or a spur shaped spine present, which never reaches the 1/4 length of the main spine; the length of which is approximately 1/3 of the body length, or longer (Caudatus series) ... 6

5. The spines of the primary circlet usually trifurcate, rarely quadrifurcate or bifurcate, number of spine circlets three (O. p. f. purkynjei n. f.) or four (O. p. f. bifidoquadricinctus n. f.).

--- . The spines of the primary circlet usually bifurcate, rarely simple or trifurcate two spine circlets present ... O. p. f. bifidobicinctus n. f.

6. The spines of the primary circlet usually trifurcate, rarely quadrifurcate or bifurcate, number of spine circlets three (O. p. f.tricoronatus) or four (O. p. f. quadricoronatus).

--- . The spines of the primary circlet usually bifurcate, rarely simple or trifurcate two spine circlets present ... O. p. f. bicoronatus

Top of Page

ÖZET

Göçmen, B. (1999b). Ophryoscolex Stein, 1858 (Protozoa: Ciliophora: Entodiniomorphida) Cinsi Hakkında Morfolojik ve Taksonomik Araştırmalar. Doğa-Tr. J. of Zoology, 23 (Turk. Supl. 2): 429-463.

Bu calışmada İzmir civarindaki salhanelerde kesilen toplam 30 evcil sığır (Bos taurus L.)'dan elde edilen işkembe içerikleri Ophryoscolex cinsine dahil siliyatlar açısından incelenmiştir. Araştırma sonucunda cins icerisine dahil edilen siliyatların önceden bazı araştırıcıların yaptığı gibi kaudal ışınlanma özellikleri (Dogiel, 1927) ve ikincil ışın halkası sayısına dayalı olarak (Kofoid and McLennan, 1933) tür düzeyinde ele alınamıyacakları anlaşıldı. Bu durum sığırlarımızda sözkonusu karakterler açısından bazı ara populasyonların saptanmış olması ve istatistiki analiz yöntemleri ile gösterilmiştir. Sürekli varyasyonlar gösteren bu tip karakterler için en uygun sınıflandırmanın "forma" sınıflandırması olduğu ortaya çıkartılmıştır. Bu nedenle cins yeniden gözden geçirilmiş ve priorite ilkesi gözönünde tutularak önceden iki ayrı tür olarak tanımlanmış olan O. purkynjei ile O. caudatus, O. purkynjei (sensu novo) altında birleştirilmiştir. Ayrıca O. purkynjei'ye dahil 3 yeni forma (O. p. f. purkynjei n. f., O. p. f. bifidobicinctus n. f. ve O. p. f. bifidoquadricinctus n. f.) tanımlanmış ve yeni bir tayin anahtarı (asağı bakınız) önerilmiştir.

OPHRYOSCOLEX CİNSİNE DAHİL SİLİYATLAR İÇİN TAYİN ANAHTARI:

1. Vücüt yüzeyi altı antimere bölünmüştür; primer ışın halkasında beş adet ışın bulunur; kontraktil vakuol sayısı ön sırada on, arka sırada beş adet olacak şekilde toplam 15'dir (Ophryoscolex buissoni) ... 2

--- . Yedi antimere bölünmüştür; primer ışın halkasında altı adet ışın bulunur, kontraktil vakuol sayısı daha azdır ... 3

2. Ikincil ışınların oluşturduğu halka sayısı tektir, sadece primer halka bulunur, buradaki ışınlar çoğunlukla bifurkat nadiren basittir; vücut uzunluğunun yaklaşık 1/3'i kadar uzunluğa sahip olan preanal ışın nadiren basit (simplicispinosus aberasyonu) çoğunlukla mahmuzlu tiptedir... O. b. f. unicinctus

--- . Halka sayısı ikidir, primer halka ışınları çoğunlukla bifurkat, nadiren basittir; vücut uzunluğunun yaklaşık 1/3'i kadar uzunluğa sahip olan preanal ışın daima mahmuzlu tiptedir ... O. b. f. bicinctus

3. Kontraktil vakuol sayısı beş ön ve beş arka sırada olacak şekilde toplam on adettir ... O. spinosus

--- . Vakuol sayısı daha azdır: dört ön ve beş arka sırada olacak şekilde toplam 9'dur (O. purkynjei)... 4

4. Preanal ışın bifurkattır, kol veya çatallar eşit uzunlukta yahut biri diğerinden en fazla yarısı kadar kısadır, en uzun kolun uzunluğu vücut uzunluğunun en çok 1/5'i kadardır (Purkynjei serisi) ... 5

--- . Preanal ışın mahmuzlu tiptedir: esas ışının kaidesinde oldukça küçük bir çıkıntı yahut mahmuz şeklinde bir ışın bulunur, uzunluğu hiçbir zaman esas ışınin uzunluğunun 1/4'ine ulaşmaz; esas ışının uzunluğu vücut uzunluğunun yaklaşık 1/3'i kadar yahut daha uzundur (Caudatus serisi) ... 6

5. Primer ışın halkasındaki ışınlar çoğunlukla trifurkat, nadiren kuadrifurkat veya bifurkattır, ışın halkası sayısı üç (O. p. f. purkynjei n. f.) veya dört (O. p. f. bifidoquadricinctus n. f.)'tür

--- . Primer ışın halkasındaki ışınlar çoğunlukla bifurkat, nadiren basit veya trifurkattır, ışın halkası sayısı ikidir ... O. p. f. bifidobicinctus n. f.

6. Primer ışın halkasındaki ışınlar çoğunlukla trifurkat, nadiren kuadrifurkat veya bifurkattır, ışın halkası sayısı üç (O. p. f.tricoronatus) veya dört (O. p. f. quadricoronatus)'tür.

--- . Primer ışın halkasındakı ışınlar çoğunlukla bifurkat, nadiren basit veya trifurkattı0r, ışın halkasi sayısı ikidir... O. p. f. bicoronatus

Top of Page